इ. 1 ते 12 वी शिक्षकांना DIKSHA
Portal वर AI साथी ऑनलाइन कोर्स
पूर्ण करावे लागणार! वाचा सविस्तर
DIKSHA Portal वरील "AI Saathi for Educators" (शिक्षकांसाठी AI साथी) हा ऑनलाइन कोर्स सर्व शिक्षकांनी पूर्ण करणे.
७. शिक्षण निरीक्षक, दक्षिण, उत्तर व पश्चिम मुंबई
विषय : दीक्षा पोर्टलवरील "शिक्षकांसाठी AI साथी" या ऑनलाईन कोर्सला पुन्हा मुदतवाढ देणेबाबत.
संदर्भ :
१. या कार्यालयाचे पत्र क्र. IT/BROADCAST MEDIA 1/2022467/2026, दि. १५/०७/२०२६.
२. CIET-NCERT यांचे पत्र, दि. ०६/०७/२०२६.
३. या कार्यालयाचे पत्र. क्र. SCERT-28.0/32/2025-IT/BROADCAST MEDIA 1/2113356/2026 दि.
०२/०९/२०२६.
उपरोक्त संदर्भ क्र. १ नुसार राज्यातील इयत्ता १ ली ते १२ वीपर्यंत अध्यापन करणाऱ्या शिक्षकांसाठी "शिक्षकांसाठी AI साथी" हा ऑनलाईन कोर्स दीक्षा (DIKSHA) पोर्टलवर उपलब्ध करून देण्यात आला आहे. सदर कोर्स साठी संदर्भक्रमांक ३ नुसार प्रथम मुदतवाढ देण्यात आली होते. संदर्भ क्र. २ मधील निर्देशानुसार, सदर कोर्सच्या कालावधीस द्वितीय मुदतवाढ देण्यात येत आहे.
त्यानुसार सुधारित वेळापत्रक पुढीलप्रमाणे राहील :
कोर्समध्ये प्रवेश घेण्यासाठी अंतिम दिनांक
दिनांक ३१ ऑक्टोबर २०२६
कोर्स पूर्ण करण्यासाठी अंतिम दिनांक
दिनांक ३० नोव्हेंबर २०२६
त्यामुळे आपल्या कार्यक्षेत्रातील इयत्ता १ ली ते १२ वीपर्यंत अध्यापन करणाऱ्या ज्या शिक्षकांनी अद्याप सदर कोर्समध्ये प्रवेश घेतलेला नाही, त्यांनी ३१ ऑक्टोबर २०२६ पर्यंत कोर्समध्ये प्रवेश घ्यावा आणि ज्या शिक्षकांनी प्रवेश
राज्यातील इयत्ता १ ली ते १२ वी पर्यंत अध्यापन करणाऱ्या सर्व शिक्षकांनी DIKSHA Portal वरील "Al Saathi for Educators" (शिक्षकांसाठी AI साथी) हा ऑनलाईन कोर्स पूर्ण करण्याबाबत.
राज्य शैक्षणिक संशोधन व प्रशिक्षण परिषद, महाराष्ट्र, पुणे यांनी कोटक एज्युकेशन फाउंडेशनच्या सहकार्याने "AI Saathi for Educators" (शिक्षकांसाठी AI साथी) हा ऑनलाईन कोर्स विकसित केला असून तो DIKSHA Portal वर उपलब्ध करून देण्यात आला आहे. सदर ऑनलाईन कोर्सचे उद्घाटन मा. शालेय शिक्षण मंत्री, श्री. दादाजी भुसे यांच्या शुभहस्ते दिनांक १४ जुलै २०२६ रोजी मंत्रालय, मुंबई येथे संपन्न झाले आहे.
कृत्रिम बुद्धिमत्ता (Artificial Intelligence AI) हे तंत्रज्ञान आज शैक्षणिक तसेच प्रशासकीय व्यवस्थेचा अविभाज्य भाग बनत आहे. AI चा योग्य, सुरक्षित व जबाबदार वापर केल्यास अध्यापन-अध्ययन प्रक्रिया अधिक परिणामकारक होण्याबरोबरच दैनंदिन कामकाजाची गती, गुणवत्ता, अचूकता व कार्यक्षमता वाढण्यास मोठी मदत होते. अध्यापन नियोजन, अध्ययन साहित्य निर्मिती, मूल्यमापन, अहवाल लेखन, माहितीचे विश्लेषण, सादरीकरणे तयार करणे तसेच विविध प्रशासकीय कामांमध्ये AI आधारित साधनांचा प्रभावी वापर करता येतो. त्यामुळे शिक्षकांनी AI विषयक मूलभूत ज्ञान व कौशल्ये आत्मसात करणे ही काळाची गरज आहे.
सदर कोर्सद्वारे कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) व मशीन लर्निंग (Machine Learning) यांच्या मूलभूत संकल्पना, शिक्षण क्षेत्रामधील AI चे विविध उपयोग, AI आधारित उपयुक्त साधनांचा प्रभावी वापर, AI चा जबाबदार, सुरक्षित व नैतिक (Responsible AI) वापर तसेच दैनंदिन शैक्षणिक व प्रशासकीय कामकाजामध्ये AI चा प्रभावी समावेश करण्याच्या पद्धती यांविषयी मार्गदर्शन करण्यात आले आहे.
राष्ट्रीय शिक्षण धोरण (NEP) २०२० नुसार प्रत्येक शिक्षकाने दरवर्षी ५० तासांचे सतत व्यावसायिक विकास (Continuous Professional Development CPD) प्रशिक्षण पूर्ण करणे अपेक्षित आहे. त्या अनुषंगाने सदर "AI Saathi for Educators" या ऑनलाईन कोर्ससाठी ४ तासांचे CPD प्रशिक्षण श्रेय (Weightage) निश्चित करण्यात आले आहे. त्यामुळे राज्यातील इयत्ता १ ली ते १२ वी पर्यंत अध्यापन करणाऱ्या सर्व शिक्षकांनी सदर कोर्स पूर्ण करणे आवश्यक आहे.
त्यामुळे आपल्या कार्यक्षेत्रातील सर्व शाळांना आवश्यक सूचना देऊन राज्यातील इयत्ता १ ली ते १२ वी पर्यंत अध्यापन करणाऱ्या सर्व शिक्षकांनी विहित कालावधीत कोर्समध्ये प्रवेश घेऊन अंतिम मुदतीपूर्वी कोर्स पूर्ण करतील, याबाबत आवश्यक कार्यवाही करावी.
महत्त्वाचे मुद्दे:
- इयत्ता १ ली ते १२ वी पर्यंत अध्यापन करणाऱ्या सर्व शिक्षकांसाठी हा कोर्स पूर्ण करणे आवश्यक आहे.
- हा कोर्स DIKSHA Portal वर उपलब्ध आहे.
- कोर्समध्ये कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI), मशीन लर्निंग, जबाबदार AI वापर, अध्यापनातील AI चा उपयोग आणि प्रशासकीय कामातील AI याबाबत प्रशिक्षण दिले जाते.
- हा कोर्स ५ तासांचा CPD (Continuous Professional Development) प्रशिक्षण म्हणून ग्राह्य धरला जाईल.
- प्रवेशाची अंतिम तारीख: दिनांक ३० ऑक्टोंबर २०२६
- कोर्स पूर्ण करण्याची अंतिम तारीख: दिनांक ३१ नोव्हेंबर २०२६
DIKSHA Portal वर "AI Saathi for Educators" कोर्स पूर्ण करण्याची प्रक्रिया
-
DIKSHA App मोबाईलमध्ये डाउनलोड करा किंवा DIKSHA पोर्टलवर लॉगिन करा.
-
नवीन वापरकर्ता असल्यास नोंदणी (Sign Up) करा.
- मोबाईल नंबर/ई-मेल वापरा.
- OTP पडताळणी करा.
- संपूर्ण प्रोफाइल भरा (राज्य – महाराष्ट्र, शिक्षक पद, शाळा इ.).
-
लॉगिन केल्यानंतर Courses किंवा DIKSHA Courses विभाग उघडा.
-
Search मध्ये AI Saathi for Educators असे टाइप करा.
-
संबंधित कोर्स निवडून Enroll वर क्लिक करा.
-
कोर्समधील सर्व व्हिडिओ, वाचन साहित्य आणि उपक्रम पूर्ण करा.
-
शेवटी असलेली Quiz/Assessment पूर्ण करा.
-
कोर्स 100% पूर्ण झाल्यानंतर Certificate डाउनलोड करून जतन करा.
खालील लिंक वर क्लिक करा
आपली प्रतिक्रिया व सूचना